Constante achtergrondgeluiden zoals regen, witte ruis of het geroezemoes van een café maskeren de plotselinge geluiden die je aandacht wegtrekken, zoals stemmen, deuren en verkeer. Onderzoek wijst erop dat ze het meest helpen op lawaaiige plekken en bij mensen die zich in stilte moeilijk kunnen concentreren, terwijl spraak en songteksten de meest afleidende geluiden van allemaal zijn. Houd het volume zacht tot gemiddeld.
Waarom een constant geluid helpt
Je brein is erop ingesteld om verandering op te merken. Een constant gezoem verdwijnt binnen een paar minuten naar de achtergrond, maar een dichtslaande deur of iemand die je naam zegt, trekt meteen je aandacht. Een constant geluid verhoogt het achtergrondniveau, zodat die plotselinge geluiden minder opvallen. Dat heet maskering, en daarom focussen veel mensen beter met regen in hun koptelefoon dan in een ‘stil’ kantoor vol kleine geluidjes.
Wat het onderzoek zegt
Spraak leidt het meest af
Spraak horen, zelfs spraak die je probeert te negeren, maakt het moeilijker om woorden en getallen te onthouden. Psychologen noemen dit het irrelevante-spraakeffect, en het is sinds de jaren 70 in experimenten aangetoond (Colle en Welsh, 1976; Salamé en Baddeley, 1982). Daarom leidt het telefoongesprek van een collega zoveel meer af dan de airco, en daarom kunnen songteksten je bij het lezen in de weg zitten.
Een gemiddeld niveau kan creatief werk helpen
In vijf experimenten verbeterde een gemiddeld niveau van omgevingsgeluid, ongeveer 70 decibel, zoals in een druk café, de prestaties bij creatieve taken vergeleken met een stille 50 decibel. Een luide 85 decibel maakte het juist slechter (Mehta, Zhu en Cheema, 2012).
Witte ruis helpt de een meer dan de ander
In een studie uit 2007 verbeterde witte ruis de geheugenprestaties van kinderen met aandachtsproblemen, terwijl kinderen zonder die problemen beter presteerden in stilte (Söderlund, Sikström en Smart). Latere studies vonden vergelijkbare patronen: achtergrondgeluid lijkt mensen te helpen die zich moeilijk kunnen concentreren, en kan mensen bij wie dat niet zo is een beetje hinderen. Werkt stilte voor jou, dan heb je geen geluid nodig.
Natuurgeluiden zijn prettig om lang te horen
Er is minder hard bewijs dat regen of een bos je beter laat focussen dan andere constante geluiden. Maar natuurlijke geluiden zijn prettig om lang naar te luisteren, en de meeste mensen vinden ze veel minder vermoeiend dan een schel gesis.
Welk geluid kies je?
| Geluid | Hoe het klinkt | Goed voor |
|---|---|---|
| Witte ruis | Een gelijkmatig gesis over alle frequenties, zoals een radio die niet goed is afgestemd | Stemmen afdekken in een kantoor, bibliotheek of studentenhuis |
| Roze ruis | Zachter in de hoge tonen, zoals gestage regen of wind | Lange sessies; veel mensen vinden het zachter dan witte ruis |
| Bruine ruis | Een diep gerommel, zoals een waterval of onweer in de verte | Laag gezoem en verkeer afdekken; populair bij mensen met ADHD |
| Regen | Natuurlijk, dicht bij roze ruis, met zachte variatie | Lezen, schrijven, studeren |
| Waterval | Gestaag stromend water | Geklets maskeren |
| Bos | Bladeren, wind en vogels, met meer variatie | Lichter werk en rustige pauzes |
| Kampvuur | Een zacht, onregelmatig geknetter | Gezellige avondsessies |
| Onweer | Regen met af en toe een diep gerommel | Als je van drama houdt; het gerommel kan sommige mensen laten schrikken |
| Café of kantoor | Het geroezemoes en gekletter van een drukke ruimte | Creatief werk, of als je de drukte van een kantoor mist |
Zo gebruik je focusgeluiden
- Houd het zacht. Zacht tot gemiddeld, ongeveer zo hard als een rustig gesprek of zachter. Zou je je stem moeten verheffen om erbovenuit te komen, zet het dan zachter. Het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie voor veilig luisteren is dat volwassenen met een koptelefoon onder de 80 decibel blijven, en dat maximaal 40 uur per week.
- Kies er een en blijf erbij. Een vertrouwd geluid wordt een signaal: begint de regen, dan is het tijd om te werken.
- Combineer het met een timer. Geluid tijdens het focussen en stilte (of een ander geluid) in de pauzes maken het ritme makkelijk voelbaar.
- Gun je oren rust. Zet je koptelefoon af tijdens lange pauzes.
- Probeer voordat je kiest. Geef een geluid een paar sessies. Het juiste geluid is het geluid waarvan je vergeet dat het aanstaat.
Muziek of achtergrondgeluid?
Bij lezen, schrijven en onthouden is muziek met tekst meestal de slechtste keuze, omdat de woorden concurreren met de woorden waar je mee bezig bent. Instrumentale muziek, vooral iets bekends dat niet te druk is, is voor veel mensen prima. Bij routinematige of fysieke taken zet je op wat je op gang houdt.
Gebruik je liever de ingebouwde geluiden van iOS? Die vind je onder Instellingen › Toegankelijkheid › Audio en visueel › Achtergrondgeluiden.
Focusgeluiden in Pomodoro Focus
Pomodoro Focus heeft zes ingebouwde achtergrondgeluiden: regen, bos, kampvuur, waterval, onweer en kantoor. Tik op de luidsprekerknop op het focusscherm om er een te kiezen. Het geluid speelt af zolang de timer loopt en pauzeert mee, blijft spelen als je iPhone vergrendeld is, en speelt samen met andere audio, zodat je ook je eigen muziek aan kunt laten.

Vragen
Is regen of witte ruis beter om bij te studeren?
Allebei maskeren ze afleidingen. Witte ruis dekt stemmen beter af; regen is zachter, en veel mensen vinden het makkelijker om daar urenlang naar te luisteren. Probeer elk geluid een paar sessies en houd het geluid waarvan je vergeet dat het aanstaat.
Is bruine ruis goed bij ADHD?
Veel mensen met ADHD zeggen dat bruine ruis ze helpt focussen, en studies hebben laten zien dat witte ruis mensen met aandachtsproblemen kan helpen. Onderzoek naar bruine ruis zelf is beperkt, maar je kunt het makkelijk proberen: helpt het jou, gebruik het dan.
Kan ik tijdens het werk muziek met tekst luisteren?
Bij lezen, schrijven en onthouden kun je het beter niet doen: de woorden in een liedje concurreren met de woorden waar je mee bezig bent. Bij routinematige of fysieke taken maakt tekst minder uit.
Hoe hard moeten focusgeluiden staan?
Zacht tot gemiddeld, ongeveer zo hard als een rustig gesprek of zachter. Zou je je stem moeten verheffen om erbovenuit te komen, zet het dan zachter.
Kunnen focusgeluiden spelen als het scherm vergrendeld is?
Ja. In Pomodoro Focus blijft het geluid spelen zolang de timer loopt, ook als je iPhone vergrendeld is of als je andere apps gebruikt, en het pauzeert als je de timer pauzeert.
Bronnen
- Colle, H. A. en Welsh, A. (1976). Acoustic masking in primary memory. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior 15(1): 17–31.
- Salamé, P. en Baddeley, A. (1982). Disruption of short-term memory by unattended speech. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior 21(2): 150–164.
- Mehta, R., Zhu, R. en Cheema, A. (2012). Is noise always bad? Exploring the effects of ambient noise on creative cognition. Journal of Consumer Research 39(4): 784–799. doi:10.1086/665048
- Söderlund, G., Sikström, S. en Smart, A. (2007). Listen to the noise: noise is beneficial for cognitive performance in ADHD. Journal of Child Psychology and Psychiatry 48(8): 840–847.
- World Health Organization en International Telecommunication Union (2019). Safe listening devices and systems: a WHO-ITU standard.